اهمیّت گیاه رازیانه :

میوه گیاه رازیانه اسانس زیادی دارد که در : صنایع داروسازی ، نوشابه سازی ، صنایع غذایی و آرایشی استفاده می گردد .
از ریشه ها و برگ های رازیانه به صورت جوشانده جهت : درمان اسهال ، دیابت ، دفع سنگ کلیه و تقویت قوای جسمی بهره می گیرند .
از مواد استخراجی رازیانه برای : معالجه سُرفه ، دل درد ، هضم غذا و افزایش شیر مادران استفاده می
گردد.

گیاهشناسی :

خانواده : چتریان Umbelliferae Apiaceae
جنس و گونه : Foenicumlum vulgar

گیاه رازیانه گیاهی چند ساله و علفی است که به ارتفاع ۵ / ۱ متر می رسد .
رازیانه دارای ساقه های منشعب است.
برگ های رازیانه به طول ۳۰ سانتیمتر و عرض ۱۵ سانتیمتر ، سه گوش و تخم مرغی که ۴ – ۳ دفعه شانه ای شده اند .
ریشه ها غده ای ، مستقیم ، دوکی شکل به رنگ سفید
گل آذین چتری ؛ گل ها کوچک و زرد رنگ
میوه دوکی شکل به رنگ سبز تا قهوه ای روشن به طول ۱۰ – ۶ میلیمتر و عرض ۳ – ۲ میلیمتر
میوه ها دارای اسانس زیاد هستند که مقدارش به ۶ درصد می رسد .
اندام های رویشی رازیانه نیز دارای اسانس هستند که مقدارش یک پنجم اسانس میوه ها می باشد .

مواد مؤثره موجود در اسانس رازیانه شامل :

“آنتول” ( Anettole ) ، “استراگول” ( Estragole ) و “فنکون” ( Fenchone ) هستند که جهت
داروسازی مصرف می شوند .

نیازهای رشد :

گیاه رازیانه در خاک های آهکی و حاصلخیز به خوبی رشد می یابد .
PH مناسب ۵ / ۷ – ۶ است.
دمای مناسب رشد رازیانه ۲۵ – ۲۰ درجه سانتیگراد می باشد .
اندام های هوایی رازیانه به سرما حساس هستند امّا اندام های زیرزمینی آن تا ۱۵ – درجه سانتیگراد را تحمل می کنند .
نور مستقیم باعث افزایش اسانس گیاه رازیانه می شود و رطوبت مناسب بر رشد آن می افزاید .

آماده سازی زمین و کاشت گیاه :

کاشت پائیزه :

در اواخر تابستان زمین را شخم می زنند و کود دامی پوسیده می دهند و با آماده سازی زمین به کاشت بذور
می پردازند که ۲۰ – ۱۵ روز بعد سبز می گردند .

کاشت بهاره :

زمین را در پائیز شخم می زنند و کودهای دامی ، فسفره و پتاسه را می افزایند سپس در اوایل بهار با آماده
سازی زمین به کاشت بذور اقدام می کنند .

گیاه رازیانه را به صورت های مسطح و یا ردیفی می کارند .
عمق کاشت بذور ۳ – ۲ سانتیمتر
تراکم کاشت ۵۰ × ۲۵ سانتیمتر و یا ۶۰ × ۲۰ سانتیمتر
مقدار بذر ۱۲ – ۵ کیلوگرم در هکتار

گیاه رازیانه از اوایل فروردین شروع به رشد می کند .
صفر گیاهی ۸ – ۶ درجه سانتیگراد است .
رازیانه در اواخر بهار تا اوایل تابستان به گل می نشیند و میوه هایش در اوایل پائیز می رسند .
عمر اقتصادی رازیانه ۵ – ۴ سال است ولیکن در زمستان ها غیر فعال می باشد .
رازیانه را در تناوب با غلات و لگومینوزها قرار می دهند .
کودهای فسفره ، پتاسه و آلی را در پائیز ولی کود ازته را در بهار می افزایند .
آبیاری رازیانه را ۱۰ – ۷ روز یکبار انجام می دهند .
وجین علف های هرز ۳ – ۲ دفعه در اوایل رشد رازیانه ضروری است زیرا رازیانه رشد بطئی دارد .

برداشت گیاه :

برداشت گیاه رازیانه را در سال دوّم و در اواخر مهر ماه انجام می دهند .
هنگام برداشت باید گل آذین کاملاً رسیده باشد امّا تأخیر در برداشت باعث ریزش دانه ها می شود .
عملکرد دانه رازیانه ۲۰۰۰ – ۷۰۰ کیلوگرم در هکتار است که از آن ۱۲۰ – ۴۰ کیلوگرم اسانس حاصل می گردد .
مقدار محصول رازیانه در سال اوّل کم و در سال سوّم حداکثر است لذا در سال اول معمولاً برداشت انجام نمی پذیرد.

گیاه رازیانه
فهرست