مشخصات گیاه دارویی

از مواد مؤثره حاصل از گل های بابونه برای بر طرف کردن :
عوارض معده ، سوء هاضمه ، رفع تورّم ، به عنوان ضد عفونی کننده و داروی پوستی استفاده می کنند .
از عصاره گیاه بابونه در صنایع بهداشتی و آرایشی نیز بهره می گیرند .

گیاهشناسی :

خانواده : آفتابگردان Asteraceae Compositae
جنس و گونه : Matricaria chamomilla

بابونه دارای سه گونه عمده می باشد :

  • بابونه اصلی
  • بابونه گاوی
  • بابونه رومی

بابونه در مناطق مدیترانه ای به وفور می روید .
ارتفاع گیاه تا ۸۰ سانتیمتر
ساقه ها به حالت ایستاده
برگ ها باریک ، نیزه ای شکل با بریدگی های عمیق ، سطح صاف و بدون کُرک ، متناوب
گل ها در انتهای ساقه های اصلی و فرعی .
گل ها در دو نوع : زبانه ای و لوله ای
گل های زبانه ای فقط ماده و گل های لوله ای تماما دوجنسی هستند .
میوه از نوع فندقه
گل های بابونه را پس از جمع آوری خشک می کنند سپس ماده مؤثره “کامازولن” Chamazulen و
“بیسابولول” Bisabolol را از آنها استخراج می نمایند .

نیازهای رشد :

بابونه در خاک های سبک با PH 8-5 / 6 به خوبی رشد می کند .
بابونه گیاهی مقاوم به شوری است امّا بوته های کوچکتری را در این شرایط تولید می کند .
وجود آهک و مواد آلی در خاک بر رشد گیاه بابونه می افزایند .
بابونه نسبت به خشکی مقاوم است امّا در مرحله پنجه زنی نیازمند رطوبت کافی می باشد .
بهترین دما : ۲۵ – ۲۰ درجه سانتیگراد
صفر گیاهی : ۶ درجه سانتیگراد
بابونه در اوایل رشد به سرما مقاوم ولی در مرحله زایشی به سرما حساس است.
بابونه نیازمند نور شدید برای ورود به مراحل زایشی است .
نور شدید بر مقدار اسانس می افزاید .
بابونه در مناطقی با بارندگی ۵۰۰ – ۴۰۰ میلیمتر به صورت دیم به عمل می آید .

آماده سازی زمین و کاشت :

زیر و رو کردن بقایای گیاه با شخم در پائیز
دیسک و ماله زدن زمین
گیاه بابونه را می توان به صورت کاشت مستقیم بذر در زمین اصلی و یا کاشت در خزانه و سپس نشاء بوته های جوان در زمین اصلی تکثیر نمود .
مدت کاشت در خزانه ۶ – ۴ هفته استتا مرحله ۶ – ۴ برگی بابونه را به صورت کرتی و یا جوی- پشته ای می کارند .
زمان کاشت گیاه بابونه : اواخر پائیز ، اواخر زمستان ، اواخر بهار ، اواخر تابستان
کاشت بذور گیاه بابونه باید کاملاً سطحی و سپس چسباندن بذور با غلطک سبک انجام پذیرد.
تراکم کاشت : ۵۰ × ۱۵ – ۱۰ سانتیمتر
مقدار بذر : ۴ کیلوگرم در هکتار در روش مستقیم و یا ۸ / ۰ – ۵ / ۰ کیلوگرم در هکتار در روش خزانه گیری
دوره رشد : ۷۰ – ۵۰ روز برای برداشت گل ها و ۱۰۰ – ۹۰ روز برای برداشت بذرها
طی ۱۵ روز می توان ۳ – ۲ برداشت انجام داد.
تناوب زراعی بابونه با لگوم ها و گیاهان وجینی توصیه می گردد.

کوددهی :

گیاه بابونه نیازمند ۵۰ – ۳۰ کیلوگرم ازت ، ۷۰ – ۵۰ کیلوگرم پتاس و ۷۰ – ۵۰ کیلوگرم فسفر خالص در هکتار است .

آبیاری گیاه بابونه :

بابونه مقاوم به خشکی است ولیکن در دوره پنجه زنی یعنی ۳ هفته بعد از کشت بذور به آب کافی نیاز دارد.

واکاری :

با توجه به امکان انتقال بذور کاشته شده از طریق آبیاری و یا باد بهتر است به واکاری توجّه شود .

علف های هرز :

مبارزه مکانیکی با علف های هرز در مراحل اولیه رشد گیاهان هرز و پس از ۶ – ۴ برگی گیاه اصلی صورت پذیرد .
کاربرد علف کش “مالوران” به میزان ۴ – ۳ کیلوگرم در هکتار به صورت محلول پاشی در فاصله دو برگی تا ساقه دهی گیاه امکان پذیر است .

برداشت محصول گیاه :

برداشت بابونه در زمان باز شدن کامل گل های سفید که گل های زبانه ای به صورت افقی قرار می گیرند ،
انجام می شود .
برداشت قبل از ظهر بر مقدار اسانس محصول می افزاید .
برداشت دستی به صورتی که کمترین مقدار دُ مگل ها برداشت گردند .
گل ها باید بلافاصله در سایه خشک شوند .
دمای خشک کردن با دستگاه ۶۰ – ۴۰ درجه سانتیگراد است .
زمان برداشت بذور در موقع قرار گرفتن گل های زبانه ای به حالت عمودی و رو به سمت پائین و قهوه ای شدن گل های لوله ای است .

عملکرد گل تازه : ۲۰۰۰ – ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار
عملکرد گل خشک : ۶۰۰ – ۳۰۰ کیلوگرم در هکتار
عملکرد بذر : ۱۵۰ – ۳۰ کیلوگرم در هکتار

بابونه

فهرست