گرده گل سلولهای نر در تولید مثل گیاهان است. در ترکیبات آن از لحاظ شیمیایی مقدار زیادی مواد پروتئین و چربی وجود دارد و این مواد همان چیزهایی هستند که زنبورها برای ساختمان و رشد بدن نوزادان خود بدان نیاز دارند.

مقدار پروتئین در گرده های مختلف متفاوت بوده و بین ۱۱ تا ۳۵ درصد نوسان دارد.

مقدار مواد چربی از ۱ تا ۲۰ درصد است، در گرده ویتامین هایA , B1 , B6 , C , D , E به اندازه ای کافی وجود دارد.

زنبور گرده را از روی گل ها جمع و به کمک بزاق چسبناک نموده و به پاهای عقبش چسبانده به کندو حمل می کند.

در کندو هم آنها را داخل سلول های شانها از پاهایش جدا نموده و به همان حال رها می کند.

بقیه کار را زنبوران جوان به عهده گرفته آن ها را تکه تکه نموده و تکه ها را یکی پس از دیگری به ته سلول می چسباند.

آنگاه با سر آنقدر فشار می دهند تا هوا از خلل و فرج گرده ها کاملا خارج شود.

پس از آنكه ظرفیت دو سوم، سلول را با گرده پر کردند، رویش را با قشر نازکی از عسل می پوشانند تا تماس مستقیم با هوا نداشته و فاسد نگردد.

زنبورها هرگز سلولی را که داخلش گرده ذخیره نموده اند پر نمی کنند و هیچ وقت سر سلول های گرده را با موم نمی پوشانند.

تعداد گرده ها در هر گل متفاوت است. مثلا یک گل قاصد ۲۴۳۶۰۰ عدد و یک گل ذرت بیش از ۵۰ میلیون گرده دارد.

بزرگی و شکل گرده ها نیز در همه گلها یکسان نبوده و بین ۲/۵ تا ۳۵۰ میکرون فرق می کند (هر میکرون یک به هزار میلیمتر). باد قادر است گرده ها را تا فواصل فوق العاده دور با خود حمل کند.

تحقیقات انجام شده در مورد گرده گل

در کنگره گیاه شناسان جهان که در ۱۹۵۰ در استکهلم تشکیل گردیده بود گزارشی قرائت شد که طبق آن گرده گل درخت بلوط به وسیله باد تا فاصله ۴۵۰ کیلومتری سواحل نروژ در دریا حمل شده بود.

رنگ گرده گل از گیاهی تا گیاه دیگر از سفید تا سیاه فرق می کند ولی قسمت اعظم گرده ها زردرنگ هستند.

بذر فاسلیا این گیاه چه از لحاظ مقدار گرده و چه از نظر مقدار عسل فوق العاده خوب بوده و در گوسفند داری نیز به عنوان علوفه می تواند مورد استفاده قرار گیرد.

فاسلیا در ایران و در شرایط آب و هوای اطراف کرج فقط در صورتی خوب گل می دهد که اقلا ۲ هفته قبل از نوروز کاشته شود.

بهترین وقت کاشت آن اواخر آذرماه است (در شرایط کرج) هنگامی گل می دهد که گل همه درخت های میوه به اتمام رسیده و دیگر گل به اندازه ی کافی در طبیعت وجود ندارد. مقدار بذر لازم ۵ کیلو در هکتار است.

ارزش غذایی همه گرده ها برای زنبور یکسان نیست. گرده گل بیدمشک بهترین و گرده درختان برگ سوزنی مثل کاج بدترین نوع آن هستند.

ولی خود زنبور قادر به تشخیص نوع خوب آن از نوع بدش نیست. بین مقدار گرده ای که وارد کندر می شود و فعالیت تخمگذاری ملکه رابطه مستقیمی وجود دارد.

یعنی هرچه بیشتر گرده گل به وسیله زنبورها وارد کندو شود ملکه نیز به همان نسبت بر مقدار فعالیت تخمگذاری خود می افزاید.

نتیجه فعالیت زیاد ملکه قوی شدن جمعیت و ازدیاد محصول عسل است. برای محصول گرفتن از گرده می توان از تله بخصوصی که برای همین منظور ساخته شده استفاده کرد. مقدار محصول حدود ۵۰ گرم در روز است. ولی در صورت فراوانی گرده در طبیعت و قوی بودن جمعیت از هر کندو تا ۲۵۰ گرم محصول در روز نیز برداشته شده.

برچسب: گرده گل در محصول داخلی کندو

منبع از کتاب دکتر شهرستانی گرده گل در محصول داخلی کندو



فهرست