کنه آکارا پیس وودی با آکا رین (کنه لوله های تنفسی زنبور عسل)

(acariose)

در داخل کندوها انواع مختلف ماینها با کنه های خیلی ریز که با چشم انسان قابل رویت نیستند پیدا میشوند. باستثناء کنه های گرده گل، کنه واروآ  و كنه های درونی زنبور بقیه کنه ها غذایشان مرکب از پس مانده ها که در داخل کندو یافت میشود و در نتیجه برای زنبوران تقریبا بی ضرر میباشند بطور که مشاهده گردیده انگلهای درونی آکارین یک نمونه واگیر و مسری است که میتواند از یک کندو به کندوی دیگر را از یک زنبورستان به زنبورستان مجاور سرایت نماید.

سیکل زندگی کنه آکارین :

این کنه سیکل زندگی خود را در داخل لوله های تنفسی زنبور عسل می گذراند، تمام دوره رشد کنه شامل تخم ، پوره ها و کنه های کامل نر و ماده را همزمان می توان در یک لوله تنفسی مشاهده نمود. کنه های ماده بین ۷ الی ۵ عدد تخم در داخل لوله های تنفسی می گذارند. تخمها پس از ۴- ۳ روز تفریخ شده و به پوره های کوچک شش پایی تبدیل میشوند سپس این پوره ها پس از دو بار تغییر جلد بصورت کنه های کامل نروماده در می آیند

کنه ها پس از جفتگیری از داخل لوله های تنفسی در آمده و به زنبوران دیگری منتقل میشوند. کنه های ماده بارور پس از ورود به لوله های تنفسی زنبور میزبان تخمریزی نموده و نسل بعدی کنه پس از گذشت ۱۴ الی ۹ روز بوجود می آید.

عامل بیماری

عامل این بیماری کنه ایست بنام آکاراپیس وودی که در داخل مجاری تنفسی زنبور عسل زندگی می کند. این انگل چشم نداشته و دارای چهار جفت پا می باشد. رنگ آن بیرنگ بوده ولی بعضی مواقع برنگ زرد متمایل به قهوه ای دیده میشود، اندازه آن در حدود ۱/۱۰ میلیمتر میباشد.

این حشره در قسمت قدامی سپینه در داخل مجاری تنفسی زنبوران بالغ و ملکه و زنبوران نر زندگی می کند و دارای خرطومی است که برای نیش زدن و و مکیدن خون زنبور مناسب است.

آلودگی و طرز انتشار آن بین زنبوران

الف: کنه ماده پس از جفتگیری و بارور شدن ، خود را به مجاری تنفسی زنبور رسانده و در آنجا تخمریزی می کنند، لاروها رشد کرده نای زنبور را نیش زده و خون زنبور را می مکند. جفتگیری کنه ماده بالغ و كنه های نر در داخل مجاری تنفسی صورت می گیرد و ممکن است چندین نسل از کنه در مجاری تنفسی یک زنبور تولید گردد. عاقبت ، زنبور بخاطر مکش مداوم خون و صدمه دیدن و انسداد مجاری تنفسی دچار اختلال تنفسی شده و قدرت پرواز را از دست میدهد عدم قدرت پرواز در نتیجه فلج شدن بالهای بزرگ است ، این گونه زنبوران دارای شکمی متورم بوده و مبتلا به اسهال می باشند، اگر یکی از این زنبوران ببالا پرتاب شود بدون اینکه کوششی برای پرواز از خودنشان دهد به زمین می افتد .

ب : انتشار بیماری در کندوها :

زمانیکه مجاری تنفسی زنبوران پیر کاملا صدمه دیده و آلوده گردید کنه ها از آن بیرون آمده و به موهای زنبوران جوان می چسبند. در موقع مقتضی نظیر خوشه زمستانی ویاد را ثنای آب و هوای گرم و نامساعد و خشکسالی

که زنبوران کاملا  بهم چسبیده و فشرده هستند انگل مزبور بسرعت از زنبوران مبتلا به زنبوران سالم سرایت می کند. در دوران بیماری پرواز تخلیه و پاکسازی و تخمریزی بندرت در کلنی وجود داشته و كنه ها سریعا بين زنبورها منتشر میشوند. در اینصورت زنبوران تابستانی می توانند تا پنج ماهگی بزندگی خود ادامه دهند.

کندوها ئیکه بشدت آلوده به کنه باشند معمولا در طول زمستان دارای نوزاد بوده و طبیعتا  مصرف گلوکز ذخیره شده بالا رفته و روده های زنبوران انباشته میشود که نتیجه اش وجود اسهال در کلنی در طول ماههای زمستان است و اگر بدین منوال زنبوران یک کلنی آلوده به کنه آکاراپیس وودی باشند در بهار سال بعد زندگی در کندو بهم ریخته وكلني ازبین خواهد رفت. و تعویض محیط و یا تغییرات آب و هوا تاثیری در تولیدمثل کنه ندارد و جائیکه زنبور قادر به ادامه زندگی باشد برای کنه نیز قابل زندگی است.

ج : راههای انتشار وسرایت انگل:

۱- هرگاه زنبور آلوده ای هنگام بازگشت اشتباها وارد کندوی دیگری که دارای زنبوران سالم است شود باعث انتشار و سرایت انگل خواهدبود.

۲- موقعیکه زنبور نر آلوده ای وارد کندوی سال می شود باعث انتقال بیمار و خواهدشد

۳- مهاجرت دادن گروهی جمعیتهای سالم به مناطقی که کندوهای بیماردر آنجا وجود داشته باشد اغلب باعث آلودگی می گردد و همچنین بچه زنبور مهاجر دارای ملکه جوان که تا ده کیلومتر می تواند پرواز کند در صورت آلودگی می تواند زنبورستان سالمی را مبتلا نماید.

۴- غارت کندوی آلوده و ضعيف بوسیله زنبوران سالم یک کندوی قوی

باعث انتقال بیماری می گردد بدین ترتیب که حین غارت و جنگ ، کنه بسرعت میتواند به موهای چند زنبور سالم چسبیده و وارد کندوی قوی

گردد و بلافاصله جمعیت سالم آن کندورا بیمار نماید. ها خرید ملکه وجمعیتهای بیمار از زنبورستانهای آلوده نیز باعث انتقال بیماری می گردد.

علائم بیماری :

علائم زیر نشاندهنده بیماری در کلنی ها می باشد:

ا۔ زنبوران آلوده در دوران سرد و یخبندان زمستان از خوشه زنبوران جدا شده و دور می شوند.

۲- تلفات نسبتا شدیدی در زمستان مشاهده میگردد.

۳- در طول زمستان نوزاد در کندو مشاهده می گردد.

۴- تعداد زیادی زنبور آلوده که در روزهای گرم زمستانی قادر بانجام پرواز تخلیه نمی باشند ترشحات یا مدفوع خود را در دیواره های کندو خالی می کنند و باین ترتیب لکه های قهوه ای متمایل به سیاه در روی دیواره های کندو و قابها مشاهده میگردد.

پیشگیری و کنترل بیماری

و راههای متفاوت وغير قابل کنترل طغیان یک انگل تاثیر کامل پیشگیری را غیر ممکن می سازد ولی حتی الامکان باید از خريد جمعیتها و یا ملکه

از زنبورستانهای آلوده و همچنین از مهاجرت کندوها بمناطقی که ازدحام کلنی ها در آن منطقه زیاد باشد. باید جلوگیری نمود البته مهاجرت جمعیتها به نقاطیکه تا فاصله ۱۰ کیلومتری خالی از کندو باشد. مطمئن تر خواهد بود بنابراین تا زمانیکه کنه طغیان نکرده است. می توان با داروهای شیمیائی برای پیشگیری و معالجه اقدام نمود. بهترین موقع برای پیشگیری از حمله کنه درونی به کندوها بهاروپائیز می باشد.

کنترل بیماری

بهترین روش کنترل بیماری استفاده از یک نوع کنه کش گازی یا دود زا است که در بین زنبوران کندو پخش شده و باعث از بین رفتن کنه ها میگردد بعد از دود دادن احتیاجی به پاکسازی کندوها نیست زیرا کنه ها بسته ب فضا و محیطی که در آن زندگی می کنند مدت زیادی زنده نخواهند بود.

در حقیقت ازبین بردن کامل کنه ها امکان پذیر نیست زیرا اغلب مواقع محیط اطراف آلوده تراست

روشهای درمان

بطور کلی درمان کلنی های ضعیف و بیمار مقرون به صرفه نبوده و باید آنها را حذف نمود. داروهائیکه برای درمان این بیماری پیشنهاد میشوند عبارتند از:

ا۔ نوار فولیکس را با ماده موثره برموپروپیلیت .

طریقه مصرف:

دود کردن ۴ تا ۶ نوار، که هرگوار به تنهایی و با فاصله هفت روز مصرف میشود و دوره درمان بیماری حدود ۳۵ روزاست.

۲- نوار وارکس :

یک داروی سیستمیک موثر بر علیه کنه های تراشه بیماری آکاریوز می باشد و بطور کلی درمان بوسیله این دارو باید بعد از اتمام  زمستان و اوایل بهار در زمان شروع تخمریزی صورت بگیرد و دا دن دارو عصر روزهای آفتابی و بعد از تغذیه زنبوران ضروری است .

طریقه مصرف :

دود کردن هشت نوار، بمدت ۸ هفته که هرهفته یک نوار سوزانده شود. در صورت برودت هوا دارو باید همراه شربت ولرم داده شود

٣- نوار وا رکس جدید:

داروایست که جهت مبارزه با کنه واروا و كنه آکا ریوز مورد استفاده قرار می گیرد.

طریقه مصرف :

دود کردن شش نوار، هر چهار روز یک نوار سوزاده شود. دوره درمان حدود ۲۴ روز است البته متذکر می گردد که داروهای شیمیایی مذکور حتما باید بعد از برداشت عسل مصرف گردد و حتی عسل موجود در قسمت بالای حجره نوزادان و بطور کلی عسل موجود در کند و بعد از استفاده از دارو نباید مورد مصرف انسان قرار بگیرد. در صورت امکان عمل مبارزه با بیستی در کلی زنبورستانها بشعاع دو کیلومتر بصورت هماهنگ انجام گردد و معالجه باید با در نظر گرفتن شرایط بیولوژیکی و بهداشتی صورت بگیرد.

منبع از کتاب داود معرفی

فهرست