نقش زنبور عسل در جستجوی شهد روی درختان میوه از گلی به گل دیگر پرواز میکند. موهای فراوان بدنش هنگام جمع آوری شهد با گرده های گل

(سلولهای نری گل) تماس پیدا کرده و تعداد زیادی به آنها می چسبند که پس از پرواز وی به گل مجاور چند عددش بر روی مادگی آن انتقال یافته و تنها یکی از آنها مانگی (تخم) را بارور و تبدیل به میوه می نماید

باغ سیبی که در آن تمام مراقبتهای لازم مانند شمخم . کود سمپاشی و غیر را انجام داده ولی زنبور عسل برای باروری گلها در نزدیکیهایش مستقر نشده باشد.

هکتاری حدود ۵ تن محصول می دهند، استقرار ۲ کندو با جمعیتهای قوی در همین باغ می تواند محصول را تا ۵۰ تن سیب در هکتار و حتی بیشتر بالا ببرد

در آزمایشی که در سال ۱۳۴۸ در گرگان در یکی از مزارع گل آفتابگردان په وسعت تقریبی یک هکتار انجام دادم،

مقدار پوکی دانه های گل آفتابگردان که در سالهای پیش بدون زنبور عسل بیش از ۷۰ درصد بود، پس از انتقال ۳ کندوی قوی به آنها و در نتیجه گرده افشانی کامل گلهای آفتابگردان به ۳ درصد تقلیل یافته بود.

زنبور عسل در طبیعت

به عبارت دیگر مزرعه ای که بدون زنبور عسل سابقا ۴۵۰ کیلو بذر مغزدار گل آفتابگردان در هر هکتار محصول می داد،

پس از گذاشتن کندوها در کنارش مقدار محصول آن به ۱۵۰۰ کیلو رسند که تفاوت این عمل ۱۰۵۰ کیلو گرم ولی اضافی بود که بکمک زنبور عسل بدست آمد،

یعنی محصولش بیش از ۳ برابر شدآزمایش فوق اهمیت زنبورعسل در بالا بردن مقدار محصول بذر میوه را به خوبی آشکار می کند، این را هم باید اضافه کرد که علاوه برآن هر کندو ۱۱ کیلو عسل محصول داد

خوبی بزرگ زنبور عسل

در ثابت گل بودنش است. بدین معنی که هنگامی که زنبور عسل جمع آوری شهد را از روی گلهای سیب شروع کرد،

دیگر به گلهای سایر درختان که در نزدیکی یا داخل باغ سیبند توجهی نداشته و و روی آنها نمی نشیند. تنها زمانی به سایر گلها روی می آورد

که آخرین گل شهدار سیب را بارور کرده باشد. این یک خاصیت عالی و فوق العاده مهم زنبور عسل است که ما آنرا ثابت می نامیم

و باعث می شود که همیشه گرده (سلول نر) هرگل روی مادگی همان نوع گل انتقال یاید و می دانیم که تنها در اینصورت باروری گل و در نتیجه تشکیل میوه امکانپذیر می گردد.

سایر حشراتی که در گرده افشانی گلها و درختان میوه موثرند فاقد این خاصیت مهمند. مثلا زنبورهای غیر عسلی از گل هلو بر روی گل گیلاس و یا از گل سیب روی گل آلو پرواز می کنند.

این واضح است که انتقال گرده گل هلو بر روی مادگی گل گیلاس بطور کلی در میوه ها و بذرها جمعا ۱ درصد گرده افشانی وسیله باد، ۶ درصد گرده افشانی وسیله همه حشرات منهای زنبور عسل و ۹۳ درصد گرده افشانی تنها وسیله زنبورعسل انجام می گیرد

نتیجه اینکه زنبور عسل در سطح اقتصاد ملی کشور ما با تفاوت خیلی زیاد از لحاظ تولید میوه بیشتر مطرح است تا تولید عسل و کشوری که قسمت زیادی از تولیدات کشاورزی مورد لزومش را (گندم. برنج، ذرت، گوشت و غیره …) را ناچارا از خارج وارد می کند،

تنها به برکت وجود زنبورعسل و فعالیتهای غیر قابل تصورش از لحاظ محصولات باغی نه تنها خودكفا است، بلکه مقداری از آن را نیز به کشورهای دور و نزدیک صادر نیز می کند.

منبع از کتاب دکتر شهرستانی نقش زنبور عسل


فهرست