ایستگاه پرورش ملکه زنبور عسل تا رفع نیاز ملکه زنبورداران کشور گردد. به علاوه های جهاد سازندگی کلاس های برای یادگیری راهای تولید و در اختیار زنبورداران قرار می دهند.

البته این نخستین قدم ها برای رفع نیاز ملکه در کشور می باشند که انشائ الله به تدریج زیادتر و به ویژه علمی تر عمل خواهند نمود تا تنها ملکه های پر قدرت تر و پر محصول تر در ایستگاه های جفتگیری ملکه تولید گردند.

ایستگاه های پرورش ملکه باید مکان های مطمئن باشند برای جفتگیری دادن. چه پس از تولید ملکه ها در همین ایستگاه ها سرنوشت جمعیت های که در سال های بعد باید فعالیت نمایند تعیین می گردد. جمعیت های که باید پر محصول و آرام باشند.

تولید کنندگان ملکه باید از طرز زندگی و بیولوژی و آناتومی و به ویژه خواص وراثتی زنبورعسل آگاهی کامل داشته باشند.

تا قادر به تولید ملکه های خوب و پر محصول گردند. هیچیک از نکاتی که در زیر برای ایستگاه های جفتگیری نادید گرفتن حتی یکی از آن ها می تواند بقیه نقشه ها را به کلی بهم زده و نتیجه زحمات را بی فایده نماید.

اما برسیم به اینکه ایستگاه جفتگیری ملکه به طور کلی چیست چه محاسباتی در آنجا باید صورت گیرد و چه شرایطی لازم دارد تا قابل قبول باشد.

مقصود از ایستگاه پرورش ملکه زنبور عسل

محلی است که در آن زنبورها به ویژه زنبورهای نر به تعداد زیاد و حداقل متناسب با تعداد ملکه هایی که باید جفتگیری داده شوند نگهداری و یا تولید می گردند.

نقطه ایست که در آنجا ملکه های باکره متعلق به جمعیت های آرام که از قبل با برنامه ریزی صحیح تولید شده اند با نرهایی از جمعیت های خوب و آرام و پر کحصول که پس از بررسی های زیاد انتخاب گردید ه اند جفتگیری داده شوند.

در ایتسگاه جفتگیری نه تولید ملکه به طبیعت واگذار شده و نه تولید زنبور نر برعکس انسان با استفاده از علم قوانین وراثتی و بهره برداری از دانش امروزی همه آن ها را به دست خود گرفته و تا بالاترین حد امکان اثرات بد و ناجالب طبیعت را حذف نموده و با هدف گیری قبلی و برنامه ریزی دقیق خواص خوب و اقتصادی را در مملکه ها و در نتیجه در جمعیت ها جانشین و تثبیت می نماید.

تولید و ازدیاد زنبور نر در این مکان باید تا زمانی که نیاز به جفتگیری است به طور مداوم و به تعدادی متناسب و حتی زیاد ادامه یافته و به هیچ وجه قطع نگردد.

زنبورهای نری که در اینجا تولید می گردند باید اجبارا از نژاد ویا لاقل از جمعیت های انتخاب گردند که از مدت ها قبل تحت کنترل دقیق بوده و سلامت و قدرت جمع آوری عسل و آرامش و بی علاقگی آن ها به نیش زدن مورد بررسی قرار گرفته و خوبی آن ها مورد تائید بوده و بین همه جمعیت ها به عنوان بهترین انتخاب شده باشند.

مکانی که برای ایجاد ایستگاه جفتگیری برگزیده می گردد باید تا شمع ۱۰ کیلومتریش کندوئی وجود نداشته باشد.

طبق قوانین وراثتی مندل

کارگرانی که از یک ملکه تولید می گردند تنها ۵۰ درصد خواص ملکه را به ارث می برند و بقیه آن یعنی ۵۰ درصد دیگرش را از نرهایی که با ملکه جفتگیری کرده اند به ارث خواهند برد .

هرگاه این نرها متعلق به کندوهای مستقر در ایستگاه جفتگیری باشند بسیار خوب است چون از مدت ها پیش در باره خواص خوب و برتر آن ها بررسی کافی شده بود و اصلا هدف هم از ایجاد چنین ایستگاه های به وجود آوردن همه امکاناتی برای جفتگیری باشند خوب است.

چون از مدت های پیش در باره خواص خوب و برتر آن ها بررسی کافی شده بود و اصلا هدف هم ایجاد چنین ایستگاه های به وجود آوردن همه امکانات برای جفتگیری دادن همین نرهای خوب و تنها همین نرها با ملکه هایی است که به ایستگاه های آورده می شوند.

ولی اگر زنبورهای نر جفتگیری کنده از زنبورستان های اطراف دور و نزدیک ایستگاه باشند به دلیل عدم وجود کنترل و بررسی قبلی از خواص خوب باید شان از سرنوشت جممعیت های که چنین ملکه های در سال بعد تشکیل خواهند داد اطلاعی نخواهیم داشت.

اگر نرهای جفتگیری کننده به جمعیت های بد و کم محصول و نیش زن تعلق داشته باشند. کارگرانی که از این ملکه ها متولد می گردند خواص بدشان را به ارث برده و در نتیجه جمعیت های حاصله از آن می تواند بد و نیش زن و کم محصول باشند و این برخلاف هدفی است که به دلیل آن ایستگاه های جفتگیری ملکه احداث می گردند .

به همین دلیل هم هست که تذکر داده ام که وجود جمعیت های دیگر در شعاع کمتر از ۱۰ کیلومتری ایستگاه برنامه های تنظیم شده از قبل برای جفتگیری دادن صحیح ملکه ها و تولید جمعیت های خوب را به هم می زند.

نکته ای برای مکان ایستگاه پرورش

عده ای شعاع ۵ کیلومتری را برای این کار کافی می دانند که من با این موضوع موافق نیستم . دلیلش هم این است که گو این شعاع پرواز زنبورهای کارگر حدود ۴ کیلومتر است ولی زنبورهای نر تا فاصله های خیلی زیادتر از ۵ کیلومتر و حتی بیش از ۱۰ کیلومتر هم از کندوهایشان دور می شوند.

بنابراین نه تنها ایستگاه های که با شعاع ۵ کیلومتری ایجاد می گردد هنگام جفتگیری ملکه هایشان مورد هجوم زنبورهای نر کندوهای اطراف قرار می گیرند بلکه ایستگاه های که با شعاع ۱۰ کیلومتری به وجود می آیند نیز به طور کامل از دسترسی زنبورهای نر زنبورستان های اطرافشان در امان نیستند.

ولی قدرمسلم آنکه درصد اطمنیان ایستگاه های ۱۰ کیلومتری خیلی بیشتر از ایستگاه های ۵ کیلومتری است. زنبورهای نر دیده شده اند تا فاصله ۶۵ کیلومتری کندوهایشان نیز پرواز کرده اند ولی البته پرواز تا چنین فاصله ای به ندرت اتفاق افتاده و امری کاملا استثنایی است.

بهترین ایستگاه های جفتگیری

تنها در جزایری که تا ساحل اقلا ۱۰ کیلومتری فاصله داشته باشند می توان ایجاد نمود در چنین ایستگاه های با اطمینان کامل می توان ادعا نمود که ملکه های صد درصد با نرهای همان ایستگاه های جفتگیری می کنند.

چون زنبورها معمولا مایل به پرواز از آب ها وسیع نیستند و حتی اگر فاصله جزیره از ساحل تنها ۲ کیلومتر باشد باز هم از آن عبور نمایند.

جزایر قشم و هرمز و خارک و کیش در جنوب ایران نقاط مساعدی برای ایجاد ایستگاه های جفتگیری ملکه ها در اواخر پاییز تمام زمستان و اوایل بهارند سایر ماه های سال به علت گرمای بیش از حد این جزایر جفتگیری دادن ملکه ها و حتی نگهداری زنبورعسل نه توصیه می شود و نه اصلا امکان پذیر است.

در زمستان هم این کار تنها زمانی میسر است که آب کافی در نقاط نام برده برای کاشت بعضی از گیاهان عسل خیز موجود باشد.

تعداد گیاهانی که در آنجا می رویند نسبتا اندک بوده و شهدشان برای نگهداری چند کندو هم کافی نیست چه رسد به تولید ملکه که نیاز به شهد و گرده فراوان دارد.

گیاهان مزبور برای رشد و گل دادن احتیاج به آب کافی دارند . متاسفانه تقریبا در همه جزایر جنوب ایران امروزه آب برای خوردن ساکنین آنجا هم وجود ندارد. تا زمانی که کمبود آب در این نقاط به صورت مسئله ای مطرح کردد امکان ایجاد ایستگاه جفتگیری ملکه بسیار کم بوده و یا اصلا وجود ندارد.

ایستگاه

تعداد زنبورهای نر در ایستگاه

اهمیت آن تا آن حد زیاد است که در صورت در نظر نگرفتنش می تواند عدم تعادل بین ملکه هایی که باید سالیانه جفتگیری داده شوند و تعداد نرهای ایستگاه به وجود آید و در نتیجه خیلی از ملکه ها جفتگیری نکرده و باکره باقی بمانند و یا جفتگیری تعدادی از ملکه ها به طور ناقص انجام گردد.

چون همانطور که قبلا هم گفته شد درصد نه چندان کمی از ملکه ها روزهای بعد از جفتگیری برای بار دوم و حتی تعدادی از آن ها برای بار سوم از کندو بیرون امده پرواز نموده در هر پرواز با چند نر دیگر جفتگیری می کند تا بتواند حس ککنده که کیسه ذخیره اسپرم آن ها پر شده است.

در این حال تعداد اسپرم های موجود در آن کیسه معمولا حدود ۵ میلیون می باشد و هر یک از اسپرم در داخل کیسه ذخیره ملکه قادرند حدود ۳ سال زنده بماند.

کمبود تعداد نرها اگر ملکه ها به زحمت شانس جفتگیری برای بار اول بدهد جفتگیری برای بار دوم و بار سوم برایشان بسیار کم تر محتمل و قابل تصور خواهد بود.

در نتیجه جفتگیری تعداد نسبتا زیادی از ملکه ها ناقص انجام می گردد بنابراین در هر ایستگاه جفتگیری تعاد نرها باید خیلی بیشتر از تعداد مورد نیاز ملکه ها باشد.

چون:

اولا : همه نرها در پروازهای جفتگیری به دلایل مختلف شرکت نکرده و تنها تعداد معینی از آن ها با ملکه پرواز و در صورت امکان باز هم تعداد اندکی با وی جفتگیری می کنند.

ثانیا: هر زنبور نر قادر است تنها یک بار در زندگی جفتگیری کند معمولا پس از جفتگیری و یا حتی اغلب در حال جفتگیری می میرد.

ثالثا: هر ملکه در هر پرواز معمولا با چندین نر اقلا ۱۲ نر جفتگیری می کند. در خیلی از موارد تعداد نرهایی که با وی جفتگیری می کند از ۲۵ عدد هم تجاوز می نمایند.

منبع از کتاب دکتر شهرستانی ایستگاه پرورش ملکه زنبور عسل

برچسب: ایستگاه پرورش ملکه زنبور عسل

فهرست